Рубрика: Հոդվածներ, մանկավարժական մշակումներ, դիտարկումներ

Գրականության ծրագիր (8-րդ դասարան)

Գրականության դասավանդման նպատակը․

  • գրականության միջոցով ընթերցանության նկատմամբ սեր առաջացնելը
  • վերլուծությունների և բանավեճերի միջոցով վերլուծական մտածողության զարգացումը
  • աշխարհընկալման զարգացումը
  • գեղարվեստական ճաշակի ձևավորումը
  • ապրումակցման միջոցով հուզականության, երևակայության զարգացման խթանումը
  • բարձրարվեստ հայ և համաշխարհային գրականության լավագույն ստեղծագործությունների հետ ծանոթացումը
  • բանավոր խոսքի զարգացումը

Գրականության դասավանդման խնդիրները․

  • այնպես անել, որ կարդացածը հասկանա, (հակիրճ և մանրամասն) վերարտադրի
  • ստեղծագործության ասելիքը հայտնաբերի, կարողանա ենթատեքստերը գտնել
  • համադրել-հակադրելու, համեմատելու կարողության ձևավորում
  • կարդացածը վերլուծելու ունակության ձևավորում
  • պատկերավորման միջոցների և արտահայտչական մյուս ձևերի միջոցով ստեղծագործությունը արժևորելու հմտության ձևավորվի
  • կարողանա տվյալ գրողին և ստեղծագործությունը իր ժամանակի մեջ դիտարկել

Հարցերի և առաջադրանքների շտեմարան
Հարցեր և առաջադրանքներ
(ըստ Հակոբ Օշականի  «Գրականության դասագրքի» )

  1. Թեման
    • Ներկայացրեք գործողության տեղը, թելադրանքը, նկարագրությունը, գործողությունները:
    • Ի՞նչ գիտեք ներկայացված ժամանակի մասին:
    • Հիմնավորեք վերնագիրը, նրա թելադրանքր:
    • Ինչի՞ մասին է ստեղծագործությունը:
    • Ներկայացրեք արտաքին և ներքին աշխարհները:
    2. Գաղափար
    • Արդարացրե՛ք ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարը:
    • Կարո՞ղ եք ստեղծագործությունից ապրելու մի  ձև մտապատկերել:
    • Բացատրեք բառակապակցությունր, տողը, տունը, բանաստեղծությունը:
    • Խորհրդին ի՞նչ է ավելացնում  տվյալ տողը։
    • Առանձնացրեք հիմնական  և երկրորդական գաղափարները։ Որտե՞ղ է խտանում խորհուրդը։
    • Բանաստեղծության մեջ փնտրեք տվյալ գաղափարների արտահայտությունը։
    • Ինչպե՞ս կփոխվի ստեղծագործությունը, եթե նրա մեջ գաղափարի հետ կապված մի տարր փոխվի։
    3. Հերոսներ
    • Ներկայացրեք հերոսին իբրև ընդհանրացում։
    • Ներկայացրեք հերոսի տարիքը, դեմքը (կա՞, կարելի՞ է դուրս բերել բանաստեսծոիթյունից):
    • Հերոսը իրակա՞ն է, թե՞ երևակայական:
    • Ցույց տվեք քնարական հերոսի և բանաստեղծի հարաբերաթյունը:
    4. Պատկեր, պատկերավորման միջոցներ
    • Տվյալ պատկերի կարիքը կա՞։
    • Վերլուծեք տողը` բանալով յուրաքանչյուր մակդիր:
    • Ինչքանո՞վ  է պատկերը հարազատ թեմային, գաղափարին։
    • Ինչո՞վ է պայմանավորված տվյալ բառի գործածումը։
    • Վերլուծեք բառը, հակադրությունը, համեմատությունը, մակդիրը, փոխաբերությունը ։
    • Առանձնացրեք նկարագրության, գույնի, ձայնի, թռիչքի տարրերը։
    • Տվյալ բառերը ասելիք ունե՞ն, թե՞ ինքնանպատակ են։
    • Ցույց տվեք` որտե՞ղ իրականություն կա,  որտե՞ղ է երևակայությունը թելադրում:
    •  Գտեք  տողեր, որոնք զգացում կամ խոհ լինելուց առաջ ուղղակի բառեր են թվում։
    • Բացատրեք տրված  պատկերը։ Փորձեք հանել այդ պատկերը։ Ցույց տվեք կորուստը կամ ձեռքբերումը:
    • Ընդլայնեք տրված պատկերը։
    • Նկարեք, նկարագրեք պահը։
    • Ձևավորեք բանաստեղծությունը, երաժշտություն ընտրեք։
    5. Ոճ
    • Տվյալ պատկերների օգտագործումը ունի՞ բացատրություն:
    • Ո՞ րն է այս բանաստեղծության տիրական արժանիքը։
    • Այսօր կարելի՞  է նման բան գրել՝ առանց ծիծաղելի երևալու վախի։
    • Այս բառակապակցություններն որչափո՞ վ  են մաս կազմում …. սերնդի հոգեբանության։
    • Նկարագրե՛ք հեղինակի դեմքը։
    • Համեմատեք հաջողված մասը չհաջողվածի հետ։
    • Հանել ստեղծագործությունից … (օր. հայկական) գիծը։
    6. Լեզու, տաղաչափություն, կշռույթ
    • Ի՞ նչ լեզվական դիտողություններ կարող եք անել։
    • Հանգավորո՞ ւմը օգնո ւմ է:
    • Բանաստեղծությունը դարձրեք արձակ։
    • Ի՞ նչ զգացամ եք ունենում բարձրաձայն կարդալիս։
    • Ի՞ նչ զգացողություն եք ունենում մտքի մեջ՝ կարդալով տվյալ տողը, քառատողը, պատկերը…:
    • Համեմատեք տողերը, տները, տարբեր բանաստեղծություններ, իբրև խիտ պատկեր, իբրև իրականություն…:

Վերլուծություն (հատակագիծ)
Ա
• Մատենագրական տեղեկություններ
• Գրվածքի տեսակը` ոճը
• Նմանություններ և տարբերություններ
• Ոճի առավելությունները
• Այս ոճը իր ժամանակի մեջ
• Գործի արժեքը, մեծությունը
Բ
• Ստեղծագործության մասերը
• Հիմնական գաղափարը
• Երկրորդական գաղափարները(գաղափար, մտածում և այլն)
Գ
• Իրապաշտությունը ստեղծագործության մեջ
• Երևակայության աստիճանը
• Վիճակների ամփոփ, սակայն թելադրող շրջագիծը
Դ
• Փոխաբերություններ
• Կշռույթ
• Լեզվական դիտողություններ

Գրավոր և բանավոր խոսքին ուղղված հանձնարարականներ
• Ընտրեք ասելիքի անկեղծ, պարզ և թեթև ձև:
• Զգուշացեք մանրամասն նկարագրությունից, ավելորդ բառերից, մանավանդ հասարակ ածականների կիրառումից;
• Զերծ մնացեք կաղապարված խոսքից:
• Զգուշացեք խոսքի խճողումներից»
• Գրելիս հաշվի առեք տեղը, պահը, ձեր մտածումները, տրամադրությունը, արտաքին շրջապատի ազդեցությունները:

Շարունակելի․․․

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.